Sayıştay’dan İzmir Teknoloji'ye uyarı: İhaleye aykırı alım, 258 milyon TL’yi aşan zarar ve kayıp tabletler!

Sayıştay Başkanlığı tarafından TBMM’ye sunulan 2025 yılı düzenlilik denetim raporunda, özellikle kamu ihale mevzuatına uyum, sürekli zarar ve şirket envanterindeki demirbaşların durumu mercek altına alındı. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin iştiraklerinden İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ’de Sayıştay denetiminin sonuçları, şirketin hem mali yapısında hem de idari işleyişinde önemli sorunlara işaret etti. İzmir Teknoloji'nin akıllı ücret toplama sistemi kapsamında yaptığı hakediş ödemelerine esas alınan yüklenici raporları, şirket veri tabanı ve banka kayıtları arasında farklılıklar bulunduğu tespit edildi. Raporda, 2025 yılında mobil uygulama ve kurumsal internet sitesi üzerinden gerçekleştirilen İzmirim Kart dolum işlemlerine ilişkin üç ayrı kayıt karşılaştırıldı. Yüklenici raporlarındaki tutarla şirket veri tabanı arasında 19 milyon 794 bin 156,89 TL, yüklenici raporlarıyla banka kayıtları arasında ise 1 milyon 550 bin 880,85 TL fark bulunduğu belirtildi.

İNDİRİM GÜNLERİNDEKİ SÜBVANSİYONDAN YARARLANAMADI

İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından toplu ulaşımın ücretsiz veya indirimli olduğu günlerde ulaşım işletmelerine sübvansiyon ödemesi yapılırken İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ’nin bu kapsamda desteklenmemesi nedeniyle gelir kaybına uğradığı tespit edildi. Sayıştay raporunda, 2025 yılında ücretsiz veya indirimli ulaşım uygulamaları nedeniyle toplu ulaşım işletmelerine toplam 234 milyon 61 bin 143,50 TL sübvansiyon ödendiği belirtildi. Aynı günlerde hizmet vermeyi sürdüren İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ’nin ise sübvansiyon kapsamına alınmadığı ve hizmet komisyonu gelirinden mahrum kaldığı kaydedildi. Sübvansiyon tutarı üzerinden yüzde 2 oranında yapılan hesaplamada şirketin 4 milyon 681 bin 222,87 TL komisyon geliri elde edemediği belirtildi.

BAĞIMSIZ DENETİM VE HUKUK HİZMETLERİNDE İHALE MEVZUATINA AYKIRILIK

Raporun 7, 8 ve 9 numaralı bulgularında, kamuya ait şirketin bazı hizmet alımlarını 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen usullere uymadan gerçekleştirdiği, zararların şirket sermayesini erittiği ve kayıtlı bazı demirbaşların fiilen bulunamadığı belirtildi. Şirket yönetimi ise tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için gerekli işlemlerin başlatıldığını bildirdi.

Sayıştay raporunun 7 numaralı bulgusu, İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ'nin bağımsız denetim, avukatlık ve hukuki danışmanlık ile yeminli mali müşavirlik hizmetlerini temin etme yöntemine ilişkin oldu. Rapora göre şirket, söz konusu hizmetleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda öngörülen usulleri uygulamadan, doğrudan sözleşme yoluyla satın aldı. Bağımsız denetim hizmeti için teklif alınmadan yönetim kurulu kararıyla belirlenen firmayla sözleşme imzalanırken, avukatlık hizmeti İzmir Büyükşehir Belediyesi İştirakler Koordinasyon Kurulu’nun tavsiyesi doğrultusunda doğrudan temin edildi. Yeminli mali müşavirlik hizmeti de benzer yöntemle karşılandı. Sayıştay, sermayesinin tamamı kamuya ait olan şirketin Kamu İhale Kanunu kapsamında bulunduğunu ve söz konusu hizmetler bakımından uygulamayı mevzuat dışına çıkaracak bir istisnanın bulunmadığını vurguladı. Hizmetlerin uzmanlık ve gizlilik gerektirmesinin, kanunun emredici hükümlerini devre dışı bırakmak için gerekçe oluşturamayacağına dikkat çekilen raporda, bu yöntemin saydamlık, rekabet ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkeleriyle bağdaşmadığı ifade edildi.

SAVUNMASI YETERLİ BULUNMADI

Şirket yönetimi savunmasında, hizmet alımlarına ilişkin tercihlerin ticari ve operasyonel değerlendirmeler doğrultusunda yapıldığını ve kamu zararı oluşmadığını ileri sürdü. Sayıştay ise denetimin yerindelikten ziyade mevzuata uygunluk denetimi olduğunu belirterek bu savunmayı yeterli bulmadı.

ZARAR 41,5 MİLYON TL, GEÇMİŞ YILLARLA BİRLİKTE 257,9 MİLYON TL’Yİ AŞTI

İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ’ye ilişkin en dikkat çekici tespitlerden biri de şirketin mali yapısındaki bozulma oldu. Şirketin 2025 yılı dönem net zararı 41 milyon 517 bin 140 TL olarak gerçekleşti. Önceki yılların mali tabloları da zarar eğiliminin süreklilik kazandığını ortaya koydu. Şirketin yıllara göre dönem net zararları şöyle gerçekleşti:

2022: Yaklaşık 30,8 milyon TL

2023: Yaklaşık 52,8 milyon TL

2024: Yaklaşık 23,1 milyon TL

2025: Yaklaşık 41,5 milyon TL

2025 yılı sonu bilançosuna göre ödenmiş sermaye ve yasal yedeklerin toplamı yaklaşık 118 milyon TL düzeyinde kaldı. Buna karşılık dönem net zararı ile geçmiş yıllar zararlarının toplamı 257,9 milyon TL’yi aştığı bulgusunu paylaşan Sayıştay, Türk Ticaret Kanunu’nun 376’ncı maddesi kapsamında sermaye kaybına ilişkin yükümlülüklere dikkat çekti. Raporda, İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ’nin belediyeye ve iştiraklerine bilişim hizmetleri ile akıllı ücret toplama sistemi işletimi sunduğu hatırlatılarak, mali yapının şirketin faaliyetlerini sürdürme kapasitesi açısından önem taşıdığına işaret edildi. Sürekli zararların, şirketin bazı ihalelerde aranan cari oran ve öz kaynak oranı gibi mali yeterlilik kriterlerini karşılamasını da güçleştirebileceği belirtildi.

İZTEK YÖNETİMİ GEREKLİ İŞLEMLERİ BAŞLATTIK

Sayıştay, faaliyet giderlerinin yüksekliği ve gelirlerin yetersizliği başta olmak üzere şirketin mali yapısını güçlendirecek tedbirlerin alınmasını istedi. İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ yönetimi ise gerekli işlemlerin başlatıldığını bildirdi.

Denetim raporunun 9 numaralı bulgusu ise şirketin demirbaş kayıtlarına ilişkin oldu.

Sayıştay incelemesinde, İzmir İnovasyon ve Teknoloji AŞ envanterinde kayıtlı bulunan 2 Şubat 2022 tarihli 28 adet tablet ile 12 Nisan 2023 tarihli 7 adet hepsi bir arada bilgisayarın fiilen mevcut olmadığı tespitinde bulunuldu. Raporda, söz konusu cihazların devir, satış, hurdaya ayırma veya kayıttan düşme işlemlerine ilişkin belgelerin bulunmadığı belirtildi. Şirket yönetimi, 7 bilgisayarın Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından afet bölgelerinde görev yapan basın mensuplarına verilmek üzere EMD İzmir Şube Başkanlığı’na teslim edildiğini açıkladı. Ancak bu teslimata ilişkin envanter kayıtlarının güncellenmediği bildirildi. Envanterde kayıtlı 28 tabletin nerede olduğu konusunda ise şirket tarafından bilgi ve belge sunulamadı.

Sayıştay, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde şirket envanterinin fiili durumu yansıtması gerektiğini vurguladı. Kayıtlarda görünen ancak fiziken bulunamayan varlıkların mali tabloların güvenilirliğini zedeleyebileceği, bilançoyu ve amortisman hesaplarını etkileyebileceği belirtildi. Raporda zimmet, teslim ve kayıp süreçlerinin usulüne uygun yürütülmesi, kayıtların düzeltilmesi ve sorumlular hakkında gerekli hukuki süreçlerin başlatılması istendi. Şirket yönetimi de düzeltici işlemlerin yapılacağını bildirdi.