Sayıştay’dan Güzelbahçe ile dikkat çeken rapor: Şirket sermayesinde uyumsuzluk

Güzelbahçe Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay raporu açıklandı. 33 denetim bulgusu yer aldı. Raporda belediyenin mali kayıtları, personel harcamaları, şirket yönetimi ve taşınmaz işlemlerine ilişkin dikkat çeken bulgular yer aldı. Belediye şirketlerinin sermaye kayıtları ile bilanço arasında milyonluk fark tespit edilirken, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırı aştığı kaydedildi. Denetimde ayrıca kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması, işe alım süreçleri, derneklere taşınmaz tahsisi, uzun süreli kiralamalar ve ihale uygulamaları da gündeme geldi.

ŞİRKET SERMAYESİNDE 79,3 MİLYON TL’LİK BİLANÇO UYUMSUZLUĞU!

Sayıştay’ın Güzelbahçe Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, belediyenin tamamına sahip olduğu iki şirketin sermaye tutarları ile belediye bilançosundaki kayıtlar arasında ciddi fark bulunduğu belirtildi. Rapora göre, iki şirketin muhasebe kayıtlarında yer alan toplam sermaye tutarı 75 milyon 535 bin 100 TL, enflasyon düzeltmesinden kaynaklanan olumlu fark ise 3 milyon 817 bin 744 TL olarak hesaplandı. Böylece şirketlerin toplam sermaye ve düzeltme tutarı 79 milyon 352 bin 844 TL’ye ulaştı.

Buna karşın belediyenin bilançosunda, şirketlere yatırılan sermayeler hesabında yalnızca 300 bin TL kayıt bulunduğu tespit edildi. Sayıştay, belediye bilançosundaki tutarın şirketlerin öz kaynak hesaplarıyla örtüşmediğini, şirketlerde yapılan enflasyon düzeltmelerinin belediye hesaplarına yansıtılmadığını ve nominal sermaye tutarlarının da kayıtlara tam olarak alınmadığını belirtti.

İŞÇİLER İÇİN KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI AYRILMADI!

Sayıştay raporunda işçilerin kıdem tazminatlarına yönelik muhasebe kayıtlarında eksiklik bulunduğu belirtildi. Raporda, belediyede çalışan sürekli işçiler ile belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı tespitine yer verildi.

Sayıştay, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmasının, giderlerin ait oldukları dönemde muhasebeleştirilmesi ve belediyenin gelecekte karşılaşabileceği ödeme yükümlülüklerinin bilançoda gösterilmesi açısından önem taşıdığını vurguladı. Karşılık ayrılmadan yapılan ödemelerin, ödemenin gerçekleştiği yıldaki giderlerin gerçeği yansıtmamasına neden olabileceği belirtildi.

ARAŞTIRMA TAMAMLANMADAN İŞE BAŞLATMIŞLAR

Belediye şirketlerine personel alım süreçlerinde mevzuata aykırılıklar tespit edildi. Rapora göre, işe başlamadan önce tamamlanması gereken arşiv araştırmaları personelin fiilen çalışmaya başlamasının ardından sonuçlandırıldı. Araştırma sonuçları, mevzuatta öngörülen Değerlendirme Komisyonu yerine Disiplin Kurulu tarafından ele alındı. Kurulun oluşumunda da mevzuata aykırılıklar bulunduğu, gizlilik esasına dayalı sürece sendika temsilcisinin katıldığı belirtildi.

ŞİRKETLERDE HUZUR HAKKI ÖDEMESİ SAYIŞTAYA TAKILDI!

Sayıştay’ın Güzelbahçe Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, belediyenin sahibi olduğu limited şirketlerde müdürlere huzur hakkı ödenmesine ilişkin usulsüzlük tespitine yer verildi. Raporda, müdürlere ödenecek huzur hakkı tutarlarının şirket genel kurulu tarafından karara bağlanması gerekirken bu yönde karar alınmadan sözleşmeyle ödeme yapıldığı belirtildi.

Belediye yönetimi ise yanıtında, şirketlerin tek ortaklı olduğunu ve müdürlük görevinin Belediye Başkanlığı tarafından yürütüldüğünü ifade etti. Müdür sıfatıyla belediye adına görev yapan gerçek kişi temsilcilerin belediye personel şirketinde işçi olarak çalıştığını belirten idare, bu kişilere ayrıca huzur hakkı ödenmesi yönünde karar alınmadığını kaydetti.

SAYIŞTAY’DAN GÜZELBAHÇE’YE İMZA UYARISI

Sayıştay’ın Güzelbahçe Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, belediyenin sahibi olduğu limited şirketlerin karar defterlerinde imza yetkisine ilişkin usulsüzlük tespit edildi. Rapora göre, şirketlerde genel kurul kararıyla müdür olarak atanan kişiler bulunmasına rağmen karar defterindeki kararlar şirket müdürleri yerine belediye başkanı tarafından imzalandı.

Sayıştay, bu uygulamanın kararların yetkisiz kişi tarafından imzalanmasına yol açtığını, hukuki geçerlilik konusunda tartışma yaratabileceğini ve ileride hukuki ve mali sorumluluk risklerini artırabileceğini belirtti. Raporda, şirket kararlarının yalnızca yönetim ve temsil yetkisine sahip müdür tarafından imzalanması gerektiği vurgulandı.

ŞİRKETE 2 MİLYON TL’LİK BORÇ ÖDEMESİ!

Sayıştay’ın Güzelbahçe Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, belediyenin iştiraki olan şirkete borç verme niteliğinde ödeme yaptığı belirtildi. Rapora göre belediye, sermayesinin tamamına sahip olduğu Güzbel Gıda Turizm Limited Şirketi’nin SGK borcu için 18 Aralık 2024’te 2 milyon 46 bin 217 TL ödeme yaptı. Şirketten herhangi bir talep olmadan gerçekleştirilen ödeme, belediye kayıtlarına alındı.

BARDACIK FESTİVALİ HARCAMALARINA SAYIŞTAY’DAN TASARRUF UYARISI!

Denetim raporunda, festival ve organizasyon harcamaları ile yayın abonelikleri nedeniyle tasarruf tedbirlerine aykırı uygulamalar tespit edildi. Raporda, belediyenin görev alanı dışındaki yayınlara abone olduğu ve festival ile konserlere yönelik çeşitli harcamalar yaptığı belirtildi.

Belediye yönetimi, 2025 yılındaki etkinlik harcamalarının yerel üretimi ve tarımsal kalkınmayı desteklemek amacıyla düzenlenen Bardacık Festivali ile sınırlı olduğunu, yayın aboneliklerinin ise 2026 yılında sona erdirildiğini bildirdi.

43 MİLYON TL’LİK İHALE HESABI SAYIŞTAY TAKILDI!

Denetim raporunda, yapım işi ihalesinde yaklaşık maliyetin belirlenmesine yönelik piyasa araştırmasının yeterli olmadığı belirtildi. Rapora göre, yaklaşık maliyet üç firmadan alınan teklifler doğrultusunda 42 milyon 951 bin 750 TL olarak hesaplandı. İhale ise 30 milyon 35 bin TL bedelle sonuçlandı. Böylece sözleşme bedeli, yaklaşık maliyetin yüzde 70’i seviyesinde kaldı.

İhalede 23 milyon 325 bin TL ve 26 milyon 729 bin TL teklif veren iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendi. İsteklilerin resmi kurumların birim fiyatlarını esas alarak hazırladığı açıklamalar kabul edildi ancak her iki firma da fiyat dışı unsurlar nedeniyle ihale dışında kaldı.

Belediye yönetimi, ihaleye 18 isteklinin katıldığını, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde mevzuata uygun yöntem izlendiğini ve rekabetin korunduğunu savundu.

HAYVAN BAKIMEVİ İNŞAATI YÜZDE 50’DE FESHEDİLDİ!

Sayıştay’ın Güzelbahçe Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, hayvan bakımevi yapım işinin tamamlanmadan feshedilmesine ilişkin süreç yer aldı.

Rapora göre, fiziki gerçekleşme oranı yüzde 50 olan iş için taraflar arasında altı maddelik fesih protokolü düzenlendi. Protokolde belediye, kalan işin ödemelerini zamanında yapmasının mali açıdan mümkün olmayacağını yükleniciye bildirdi. Bunun üzerine sözleşmenin karşılıklı olarak feshedilmesi konusunda anlaşmaya varıldı. Fesih kapsamında yüklenicinin hakedişinin ödenmesine, yapılan işlerin kesin kabulünün yapılmış sayılmasına ve teminatın iade edilmesine karar verildi.

Sayıştay, söz konusu fesih yönteminin sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine aykırı olduğunu belirtti. Raporda, uygulamanın sözleşme hukukunun genel ilkeleriyle de bağdaşmadığı değerlendirildi.

YÜZME HAVUZU 25, KAFETERYA 20 YILLIĞINA KİRALANDI!

Sayıştay’ın Güzelbahçe Belediyesi’ne ilişkin denetim raporunda, belediyeye ait dört taşınmazın 10 yıldan uzun sürelerle kiraya verildiği ortaya konuldu.

Rapora göre, bir rekreasyon alanındaki yüzme havuzu 25 yıllığına, bir bina kafeterya olarak kullanılmak üzere 20 yıllığına, bir arsa işyeri amacıyla 15 yıllığına ve bir başka bina özel öğretim faaliyeti için 15 yıllığına kiralandı.

Sözleşmelerin başlangıç ve bitiş tarihleri incelendiğinde, kiralama sürelerinin yasal 10 yıllık sınırı aştığı belirtildi.

YETKİSİZ DANIŞMAN SAYIŞTAY RAPORUNA GİRDİ

Sayıştay’ın belediyeye ilişkin denetim raporunda, kendisini “danışman” olarak tanıtan bir kişinin belediye faaliyet ve karar süreçlerinde yönlendirici rol üstlenmesi eleştirildi. Raporda, kişinin belediye organizasyon şemasında yer almadığı, herhangi bir kadroda bulunmadığı ve belediye adına işlem yapma yetkisini gösteren resmî bir görevlendirmesinin olmadığı belirtildi.

Belediye yönetimi, söz konusu kişinin daha önce başka bir belediyede başkan yardımcılığı yaptığını ve Gelir Denetim ve Yoklama Servisinde kullanılan bilgisayar programının yazılımına gönüllü destek verdiğini açıkladı. Sayıştay ise ücret alınmamasının durumu değiştirmediğini vurgulayarak görev, yetki ve sorumlulukların yazılı olarak belirlenmesi, resmî yetkisi bulunmayan kişilerin belediye iş ve işlemlerine müdahalesinin önlenmesi ve gerekli idari tedbirlerin alınması gerektiğini vurgulandı.

DERNEKLERE TAŞINMAZ TAHSİSİNE SAYIŞTAY’DAN USULSÜZLÜK UYARISI!

Sayıştay, belediye mülkiyetindeki bazı taşınmazların derneklere mevzuata aykırı şekilde tahsis edildiğini belirtti. Rapora göre, 815, 886 ve 884 sokaklardaki park alanı 2016 tarihli meclis kararıyla, Kahramandere Mahallesi Şehit Kemal Caddesi’ndeki bir taşınmaz ise 2023 tarihli meclis kararıyla derneklere tahsis edildi.

Sayıştay, belediye taşınmazlarının kamu kurumları dışında kalan dernek ve sivil toplum kuruluşlarına tahsis edilemeyeceğini, bu taşınmazların ancak ihale mevzuatına uygun şekilde kiralanabileceğini vurguladı. Aynı bulgunun 2018 yılı denetim raporunda da yer aldığına dikkat çekilen raporda, belediyenin tahsisleri iptal ettiğini bildirdiği ancak bu işlemi kanıtlayan belge sunmadığı kaydedildi. Sayıştay, tahsisler hakkında mevzuata uygun işlem yapılması gerektiğini belirtti.

PERSONEL ALARMI: YASAL SINIR 206 MİLYON TL AŞILDI!

Raporda personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırı aştığı ortaya konuldu. Belediyenin 2025 yılı için personel gideri üst sınırı 244 milyon 251 bin TL olarak hesaplanırken, belediye personeli ve şirket çalışanlarına yapılan toplam ödeme 450 milyon 947 bin TL’ye ulaştı.

Rapora göre, toplam personel giderlerinin yeniden değerleme oranıyla güncellenen bütçe gelirlerine oranı yüzde 73,85 olarak gerçekleşti. Belediye yönetimi bulguyu kabul ederek gerekli işlemlerin yapılacağını bildirdi. Sayıştay ise personel giderleri yasal sınırın altına inene kadar yeni personel alımı yapılmaması gerektiğini vurguladı.  (egedesonsöz)