TOKİ’nin Güzelbahçe projesinde risk detayı: 13 hektarlık mera alanı konuta açılıyor

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 8 Eylül 2026 tarihinde onaylanan plan değişikliği, İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 28 Eylül-27 Ekim 2026 tarihleri arasında 30 gün süreyle askıda tutulacak.TOKİ’nin Güzelbahçe Mustafa Kemal Mahallesi’nde sosyal konut yapma planı için çevre düzeni planı değiştirildi. Yaklaşık 21 hektarlık alanın 13 hektarlık bölümü, mevcut planda “çayır-mera” niteliğindeyken “kentsel gelişme alanı”na dönüştürüldü. Planlama alanının jeolojik açıdan heyelan ve kaya düşmesi riski bulunan “Önlemli Alanlar” kapsamında yer alması ise dikkat çekti.

Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nın (TOKİ) Güzelbahçe’de sosyal konut projesi için başlattığı planlama sürecinde önemli bir adım atıldı. Mustafa Kemal Mahallesi’nde 1929 ada 111, 112, 115, 116 ve 124 parselleri kapsayan yaklaşık 21 hektarlık alan için İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı değişikliği hazırlandı.

Plan değişikliğiyle mevcut çevre düzeni planında “çayır-mera” olarak görülen yaklaşık 13 hektarlık alanın “kentsel gelişme alanı” olarak düzenlenmesi öngörüldü. Böylece TOKİ’nin sosyal konut uygulamasının önündeki üst ölçekli plan engelinin kaldırılması hedeflendi.

Plan değişikliğine konu alan Güzelbahçe ilçe merkezine yaklaşık 4 kilometre uzaklıkta bulunuyor. Yaklaşık 21 hektarlık alanın mevcut 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında bir bölümü “kentsel gelişme alanı”, bir bölümü ise “çayır-mera” olarak tanımlanıyor. Hazırlanan rapora göre alanın yaklaşık 8 hektarlık bölümü zaten kentsel gelişme alanında kaldığı için bu bölümde yeni bir plan değişikliğine ihtiyaç duyulmadı. Ancak kalan yaklaşık 13 hektarlık bölümün çevre düzeni planında kentsel yerleşme alanları dışında “çayır-mera” statüsünde olması nedeniyle 1/100.000 ölçekli planda değişiklik yapılması gerektiği belirtildi. Plan değişikliğinin gerekçesi ise TOKİ tarafından dar ve orta gelirli vatandaşlara yönelik sosyal konut üretilmesi olarak açıklandı.

ALT ÖLÇEKLİ PLANLARDA KONUT ALANI

Söz konusu bölge yalnızca üst ölçekli planda değil, daha alt ölçekli planlarda da farklı kullanım kararlarıyla tanımlanıyor. 1/25.000 ölçekli İzmir Büyükşehir Bütünü Çevre Düzeni Planı’nda alanın “kentsel gelişme alanı”, “jeolojik sakıncalı alan” ve “ağaçlandırılacak alan” kullanımlarında kaldığı belirtildi. 1/5.000 ölçekli nazım imar planında ise “Orta Yoğunlukta Gelişme Konut Alanı”, “Park Alanı”, “Sağlık Alanı” ve “Jeolojik Sakıncalı Alan” kararları bulunuyor. 1/1.000 ölçekli Yelki Uygulama İmar Planı’nda da alanın bir bölümü “Konut”, “Eğitim Tesis Alanı”, “Sağlık Tesis Alanı”, “Park” ve “Jeolojik Sakıncalı Alan” kullanımlarında yer alıyor.

JEOLOJİK RİSK RAPORDA YER ALDI

Plan değişikliğinin dikkat çeken başlıklarından bir diğeri ise alanın jeolojik durumu oldu. Genel Müdürlük tarafından 15 Ocak 2026 tarihinde onaylanan imar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt raporuna göre planlama alanı, “Önlemli Alanlar-2.3 (ÖA2.3) Önlem Alınabilecek Nitelikte Heyelan ve Kaya Düşmesi (Kompleks Hareket) Sorunlu Alanlar” içerisinde bulunuyor. Bu nedenle yapılacak uygulamalarda söz konusu jeolojik koşulların dikkate alınması gerekiyor.

TARIM DIŞI KULLANIM İZNİ ÇIKTI

Planlama alanının imar planı dışında kalan bölümleri açısından tarım mevzuatı kapsamında da süreç işletildi. İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün raporda yer alan görüşüne göre, 1929 ada 111 ve 112 parsellerin imar planı dışında kalan toplam 3,3035 hektarlık bölümü için “Konut Amaçlı İmar Planı” amacıyla tarım dışı kullanım talebi değerlendirildi. İzmir İl Toprak Koruma Kurulu’nun 25 Kasım 2025 tarihli kararıyla söz konusu talep oy birliğiyle kabul edildi. Tarım Reformu Genel Müdürlüğü’nün yazısı ekindeki 30 Aralık 2025 tarihli Bakanlık Olur’u ile de 3,3035 hektarlık bölümde tarım dışı kullanım talebinin uygun görüldüğü belirtildi. Ancak bu izin için bir süre şartı da getirildi. Rapora göre planların iki yıl içerisinde onaylanmaması halinde verilen izin geçersiz sayılacak ve yeniden kurum görüşü alınması gerekecek.

ORMAN VE DSİ'DEN DE ŞARTLI GÖRÜŞ

İzmir Orman Bölge Müdürlüğü’nün görüşünde 115, 116 ve 124 parsellerin orman sınırları dışında kaldığı, 111 ve 112 parsellerin ise kısmen orman sınırları içerisinde bulunduğu belirtildi. Bu parsellerin orman sayılan bölümlerinin planlama dışında tutulması istendi. DSİ 2. Bölge Müdürlüğü ise alanın bir bölümünün İZSU tarafından yapılması planlanan Çamlı Barajı iletim hattıyla çakıştığına dikkat çekti. DSİ, iletim hattının sol sahilinde 12,5 metrelik servis yolu bırakılmasını ve hattın gelecekteki inşaat izinlerini engellememesi için imar planlarına gerekli notların eklenmesini istedi. DSİ ayrıca alanda kuru dereler bulunduğunu, yağış sonrası yüzeysel akışların dikkate alınması gerektiğini ve drenaj çalışmalarının yapılmasını istedi. Dere yatakları, yağmur suyu drenajı ve taşkın alanlarının İZSU tarafından da değerlendirilmesi gerektiği görüşüne yer verildi.