Çankaya Katlı Otoparkı için kritik karar: Sit derecesi düşürüldü

İzmir’in merkezinde uzun süredir kamuoyunun gündemini meşgul eden Çankaya Katlı Otoparkı ile ilgili kritik bir gelişme yaşandı. İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan ve Resmi Gazete’de yayımlanan yeni karar, otoparkın bulunduğu alanın kaderini belirleyecek önemli bir statü değişikliğini içeriyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından kapatılmasının ardından kentte geniş yankı uyandıran ve geleceği merak konusu olan alan için Kurul, "kamu yararı" vurgusu yaptı. Yapılan incelemeler ve uzman raporları sonucunda, bölgenin otopark ihtiyacı ve mevcut yapının durumu göz önünde bulundurularak, söz konusu parselin sit derecesinde değişikliğe gidildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, bölgenin geleceğini doğrudan etkileyecek olan SİT statüsü değişikliğini onaylayarak Resmi Gazete’de yayımladı. 

Resmi Gazete’de yayımlanan karar ise şu şekilde;

İzmir İli, Konak İlçesi, Hatuniye Mahallesi, tapunun 7341 ada, 1 parsel numarasında kayıtlı bulunan, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Ziraat Bankası ve Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde yer alan, İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 30.01.2002 tarih ve 9728 sayılı kararı ile belirlenen Agora 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı sınırları içinde kalan, aynı Kurulun 14.10.2022 tarih ve 10138 sayılı kararı ile uygun bulunan 1/5000 ölçekli koruma amaçlı nazım imar planı ve 29.06.2005 tarih ve 645 sayılı kararı ile uygun bulun 1/1000 ölçekli Agora ve Çevresi Koruma Amaçlı İmar Planı'nda "arkeoloji ve tarih parkı" olarak belirlenen, Kurulumuzun 26.02.2019 tarih ve 8704 sayılı kararı ile 1. derece arkeolojik sit alanlarının bilimsel kazılar dışında aynen korunacak sit alanları olması nedeniyle iletilen projenin uygun olmadığına karar verilen taşınmazın 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun hükümleri kapsamında hazırlanan rapor doğrultusunda riskli yapı tespitinin kesinleştiği belirtilerek bu doğrultuda söz konusu parselde yapılacak işlemlere ilişkin başvuruların değerlendirilmesi sonucu alınan Kurulumuzun 24.10.2023 tarih ve 16657 sayılı kararı ile taşınmazda yer alan otopark yapısına yönelik yıkım, güçlendirme ve alanın sit derecesinin irdelenmesi taleplerinin Kurulumuzca yerinde inceleme yapılmasından sonra değerlendirilmesine karar verilen, İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 28.08.2024 tarih ve 18179 sayılı kararı ile yerinde yapılan incelemede katlı otopark yapısının projesinde yer alan bodrum katın mevcutta olduğu görüldüğünden, talebi sit derece değişikliğine ilişkin Müze Müdürlüğü görüşü iletildikten sonra değerlendirilmesine karar verilen taşınmaza ilişkin İzmir Müze Müdürlüğü görüşünün iletildiği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Kültür Varlıkları Şube Müdürlüğü'nün 20.09.2024 tarih ve 5705087 sayılı yazısı, Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın ERSOY'un 27.08.2024 tarihli başvurusu ile Müdürlük Evrakına 22.10.2024 tarih ve 3001090 sayı ile kayıtlı uzman raporu okundu, diğer ekleri ve işlem dosyası incelendi, yapılan görüşmeler sonucunda;

İzmir İli, Konak İlçesi, Hatuniye Mahallesi, tapunun 7341 ada, 1 parsel numarasında kayıtlı bulunan, 1. derece arkeolojik sit alanında yer alan, Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 27.7.1984 gün ve 348 sayılı kararı ile onaylanan Kemeraltı Kentsel Sit Alanı Koruma Amaçlı İmar Planında çok katlı otopark olarak gösterilen, Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun 27.6.1986 tarih ve 2421 sayılı kararı ile söz konusu parselde katlı otopark yapım talebinin koruma amaçlı imar plan koşullarına bağlı kalmak kaydıyla uygulamanın yapılabileceğine karar verilen, Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarını, İzmir Bölge Kurulu'nun 4.6.1987 tarih ve 1905 sayılı karar ile temel hafriyatında çıkan parçalar nedeni ile uygulanması durdurulan, 11.06.1987 tarih ve 1945 sayılı karar ile uygulamanın Müze uzmanı denetiminde ve gözetiminde yapılması şartı ile inşasına devam edilmesine karar verilen, 13.08.1987 tarih ve 2020 sayılı karar ile otopark yapımı sırasında ortaya çıkan (3) üç adet tuğla örgülü kemerin inşaat dolayısıyla 1,5 m'lik bölümünün yıkılmasına karar verilen, İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 30.01.2002/9728 sayılı kararı ile 1. Derece arkeolojik sit olarak belirlenen Çankaya Katlı Otopark yapısına ilişkin Smyrna Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Akın ERSOY'un görüş yazısında Agora Roma Hamamı ile Katlı Otopark arasında kalan alanda yakın dönemde yapılan ve yeni veri olarak değerlendirilen paleocoğrafik delgi sondaj çalışmalarında herhangi bir kültür varlığı kalıntısına rastlanmadığı, gözlemsel olarak katlı otopark temellerinin kültür toprağının sonlandığı derinliğe kadar indiği, bu nedenle olası arkeolojik mirasın yapının inşaatı sırasında tümüyle kaldırılmış olacağının değerlendirildiği ifade edildiğinden, ayrıca parseldeki yapının otopark işlevi ile kullanımının devam ettirilmesinin bölgenin ihtiyaçları doğrultusunda kamu yararı taşıdığı göz önüne alınarak, söz konusu parseli kapsayan kararımız eki haritada koordinatları gösterilen alanın "1. Derece arkeolojik sit" statüsünün "3. Derece arkeolojik sit" alanına dönüştürülmesine, 7341 ada, 1 parselin tapu kaydında yer alan "1. derece arkeolojik sit alanıdır." şerhinin terkin edilerek "Kentsel Sit + 3. derece arkeolojik sit alanıdır" şerhinin işlenmesine, yapılan işlemlere yönelik belgelerin Kurul Müdürlüğüne iletilmesine, söz konusu alana yönelik koruma amaçlı imar planı değişikliğinin hazırlanarak iletilmesine karar verildi.