Birleşik Kamu-İş'ten köprü ve otoyol özelleştirmelerine iptal davası

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre iki otoyolun özelleştirme programına alınmasına ve 2010 yılında programa alınan köprü ve otoyolların özelleştirilmesine karar verildi. Toplamda 2 köprü, 8 otoyol ve 2 çevreyolunun özelleştirilecek. Özelleştirmenin kapsamında ise Çeşme-İzmir-Aydın otoyolu da bulunuyor.

KAMU YARARINA AYKIRI

Birleşik Kamu İşkolu Sendikaları Konfederasyonu (Birleşik Kamu-İş), Cumhurbaşkanı Kararı ile boğaz köprüleri ve stratejik otoyolların 30 yıllığına özelleştirme kapsamına alınmasına karşı Danıştay’da dava açtı. Konfederasyon tarafından Danıştay’a sunulan dava dilekçesinde, söz konusu kararın kamu yararına açıkça aykırı olduğu, telafisi güç ve imkansız kamu zararlarına yol açacağı ve Anayasa’ya aykırılık taşıdığı savunuldu. Birleşik Kamu-İş, idarenin savunmasının alınması beklenmeksizin yürütmenin durdurulmasını ve Cumhurbaşkanı Kararı’nın tümüyle iptal edilmesini talep etti.

Dava dilekçesinde söz konusu köprü ve otoyolların inşaat ve kamulaştırma maliyetlerinin tamamen ödenerek, borçlarının kamu tarafından kapatıldığı ifade edilerek devlet tarafından işletilen bu yapıların kesinlikle zarar etmediği vurgulandı. Yalnızca 2026 yılının ilk 7 ayında bu yollardan 400 milyon dolar nakit kamu geliri elde edildiği, yıllık ortalama gelirin ise en az 700 milyon dolar olduğu belirtildi. Düşük tarife seviyeleriyle dahi 30 yıllık işletme süresinde Hazine’ye aktarılacak en az 21 milyar dolarlık garanti net gelirden vazgeçilmesinin hiçbir rasyonel ve iktisadi gerekçesinin bulunmadığı kaydedildi.

BÜTÇE HAKKI GÖZARDI EDİLDİ

Dava dilekçesinde Anayasa’nın 47. maddesi uyarınca kamu yatırımlarının ve varlıklarının özelleştirilme esaslarının ancak kanunla düzenlenebileceği; Cumhurbaşkanı Kararı ile yapılan bu düzenlemenin Anayasa’nın yasama yetkisi ve mülkiyet kurallarına aykırı olduğu savunuldu. Ayrıca idari işlem öncesinde Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı veya KGM’nin yetkili kurullarınca hazırlanmış gerekçeli fizibilite raporlarının bulunmadığı, Sayıştay denetiminin ve TBMM'nin "Bütçe Hakkı"nın göz ardı edildiği ifade edildi.

Yine dava dilekçesinde, Boğaz köprüleri ve ana ulaşım koridorlarının fiziki ve coğrafi açıdan "Doğal Tekel" niteliğinde olduğu, bu alanların özel sektöre devrinin kamu kontrolü dışında "Özel Tekeller" yaratacağı vurgulandı. Ulaşım hakkının Anayasa'nın 23. maddesindeki seyahat özgürlüğünün ön koşulu olduğunun ifade edildiği dava dilekçesinde ayrıca ana ulaşım ağlarının ve boğaz geçişlerinin ülke bütünlüğü ve milli güvenlik açısından stratejik önem taşıdığı kaydedildi.

Konfederasyon vekilleri ayrıca, karara dayanak oluşturan 4046 sayılı Kanun'un 3. ve geçici 29. maddeleri ile ilgili diğer mevzuat hükümlerinin; yürütmeye çerçevesi çizilmemiş, doğal tekelleri korumayan sınırsız devir yetkisi vermesi nedeniyle Anayasa’ya aykırı olduğunun altını çizerek Anayasa’nın 152. maddesi uyarınca dosyanın Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) gönderilmesi ve sonucunun beklenmesini talep ettiler. Başvuruda işlemin yürütmesinin durdurulması da talep edilerek aksi halde Özelleştirme İdaresi tarafından ihale hazırlıklarının başlatılacağı, sözleşmeler bağıntılanarak geriye dönülmesi imkânsız kamu zararlarının doğacağı vurgulandı. Davanın öncelikli olarak duruşmalı incelenmesi ve Cumhurbaşkanı Kararı’nın tümüyle iptal edilmesi isteniyor. (egedesonsöz)