Alsancak’ta kritik imar planı askıya çıktı

Alsancak bölgesinde yapı stokunun yenilenmesine dair imar planı düzenlemesi hazırlığı tamamlandı. Konak Belediyesi’nce hazırlanan planın açıklama raporunda, Alsancak Limanı’ndan başlayarak Alsancak Garı ve demiryoluna, Atatürk Caddesi’nden Fevzipaşa Bulvarı ve Gaziler Caddesi’ne kadar uzanan yaklaşık 195 hektarlık alanın “Mevcut Plandaki Durumu Korunacak Alan (K)” sınırları, önerildiği şekilde yeniden düzenlendi. Düzenlemenin temelinde ise 30 Ekim 2020’de gerçekleşen İzmir depreminin ardından ağır ve orta hasarlı olduğu belirlenen yapılar ile 1998 öncesinde ruhsatlandırılmış ve güncel deprem yönetmelikleri öncesinde inşa edilmiş yapıların, mevcut yapılaşma hakları korunarak yenilenebilmesine yönelik İzmir Büyükşehir Belediyesi kararları yer alıyor. Konak Belediyesi Etüt ve Proje Müdürlüğü’nün yürüttüğü planın hazırlık raporunda, Alsancak’taki mevcut “K” sınırının güncellenmesi ve bu alanlarda uygulanacak 1/1000 ölçekli uygulama imar planı notlarının yeniden düzenlenmesi öngörülüyor. Alsancak, Kültür, Mimar Sinan, Kahramanlar, İsmet Kaptan, Akdeniz, Etiler, Oğuzlar ve Hilal mahallelerinin idari sınırları planlama kapsamında yer alıyor. Raporun sınır tarifine göre alanın kuzeyinde Alsancak Limanı ve Alsancak Garı-demiryolu hattı, batısında Atatürk Caddesi, güneyinde Fevzipaşa Bulvarı ve Gaziler Caddesi bulunuyor. Yaklaşık 195 hektarlık alanın büyük bölümünde mevcut yapılaşmanın uzun yıllar önce tamamlandığı belirtilirken, bölgede parsel bazında dönüşüm taleplerinin de bulunduğuna dikkat çekiliyor. Alsancak’taki düzenleme ise, İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 1 Mart 2021 tarihli 05.196 sayılı geçmiş kararına dayanıyor. 6 Ekim 2021 tarihli başvuru üzerine hazırlanan ilave sınır önerisi de İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 14 Ekim 2021 tarihli 05.1206 sayılı kararıyla kabul edilmişti

2026’DA SÜRE UZATILDI

Yeni plan çalışmasının önemli dayanaklarından biri ise İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 9 Mart 2026 tarihli kararı oldu. Raporda, 2021 yılında belirlenen usul ve esaslar kapsamında yapıların yenilenmesine yönelik süreçlerin ekonomik koşullar nedeniyle tamamlanamadığı, ilçe belediyelerinde işlemlerin devam ettiği ve bu nedenle vatandaşların mağduriyet yaşamaması için düzenlemelerin yeniden ele alınması gerektiği ifade ediliyor. Büyükşehir Meclisi’nin 2026 tarihli kararıyla daha önce belirlenen “K” alanlarında yeniden sınır belirlenmesine gerek olmaksızın mevcut uygulamaların sürdürülmesine karar verilirken, yeni yapı ruhsatlarının sonuçlandırılması için öngörülen 5 yıllık sürenin 10 yıla çıkarılması yönünde düzenleme yapıldı.

KAT SAYISI İÇİN DE İSTİSNA GETİRİLİYOR

Plan notlarında mevcut yapıların kat sayısına ilişkin de özel bir düzenleme bulunuyor. Yeni yapılacak yapıda normal koşullarda yürürlükteki imar planında belirlenen kat adedinin aşılmaması esas alınacak. Ancak mevcut ruhsatlı yapının, eski plan notları veya eski yönetmelik hükümleri nedeniyle yürürlükteki planda öngörülenden daha fazla kata sahip olması halinde, mevcut kat sayısının korunmasına izin verilecek. Bu durumda kat yüksekliğinin döşeme üstünden döşeme üstüne 2,85 metreyi, zemin katta işyeri bulunması halinde ise 3,25 metreyi geçmemesi öngörülüyor. Mevcut yapının onaylı ruhsat veya yapı kullanma izin belgesindeki gabarisinin yeni hesaplanan gabari değerinden yüksek olması halinde ise mevcut onaylı gabari kullanılabilecek.

SİT ALANLARI KAPSAM DIŞINDA

Düzenlemenin önemli sınırlarından biri de koruma statüsündeki alanlar. Raporda, Alsancak Bölgesi içerisinde bulunan bazı sit alanlarının “Mevcut Plandaki Durumu Korunacak Alan (K)” sınırlarının dışında tutulduğu belirtiliyor. Bunlar arasında Alsancak Kentsel Sit Alanı, Kültürpark Alanı, Mimar Kemalettin Kentsel ve 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı ile Kale Arkası Toplu İşyeri Örneği Kentsel Sit Alanı bulunuyor. Koruma statüsündeki alanların yanı sıra yapı yasaklı alanlar, heyelan alanları, taşkına maruz alanlar, kıyı alanları, tarım ve orman alanları, doğal karakteri korunacak alanlar, dünya mirası alanları, rezerv yapı alanları ve özel kanunlarla belirlenen bazı alanlardaki taşınmazlar da plan notlarından yararlanamayacak. Buna karşılık tescilli parsellerin koruma alanlarının belirli koşullarla plan notları kapsamında değerlendirilebilmesi öngörülüyor.

DEPREM GÜVENLİĞİ İÇİN ZEMİN ETÜDÜ ZORUNLULUĞU

Yeni düzenlemede yalnızca mevcut yapılaşma haklarının korunması değil, yeniden yapılacak binaların deprem güvenliği de özel olarak ele alınıyor. Plan notlarına göre yeni yapı ruhsatı öncesinde, Türkiye Deprem Tehlike Haritası ve ilgili mevzuat doğrultusunda zemin ve temel etüt raporu hazırlanması ve raporun ilgili idare tarafından onaylanması zorunlu olacak.

AMAÇ: ESKİ YAPILARIN YENİLENMESİ

Konak Belediyesi’nin raporunda, düzenlemenin temel gerekçesi; Alsancak’ın mevcut plan kararlarına göre büyük ölçüde yapılaşmış olması, yapıların önemli bölümünün eski yönetmelikler döneminde ruhsatlandırılması ve parsel bazında yenileme taleplerinin bulunması olarak ortaya konuluyor. Rapora göre yeni “Mevcut Plandaki Durumu Korunacak Alan (K)” sınırı belirlenirken mevcut arazi kullanım kararları, yürürlükteki imar planları, 1998 öncesinde ruhsat alarak yapılaşmış mevcut doku, koruma statüsündeki alanlara ilişkin güncel kurul kararları ve yapıların yenilenmesi sırasında hak kaybı yaşandığı gerekçesiyle yapılan başvurular dikkate alındı. Bu kapsamda hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı plan notu önerisiyle, yaklaşık 195 hektarlık Alsancak bölgesinde eski yapıların yıkılarak yeniden yapılabilmesine ilişkin koşulların yeniden tanımlanması ve dönüşüm sürecinin mevcut yapılaşma hakları korunarak yürütülmesi hedefleniyor.