Aliağa'da Büyükşehir'in karşı çıktığı TOKİ konutları plan değişikliği askıda

Bakanlık tarafından 6 Kasım 2026 tarihinde onaylanan plan değişikliği, İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından 11 Kasım-10 Aralık 2026 tarihleri arasında 30 gün süreyle askıya çıkarıldı. Planlara, İl Müdürlüğünün Bayraklı Anadolu Caddesi'ndeki hizmet binasında ve kurumun internet sitesindeki imar planı duyuruları bölümünden ulaşılabilecek.

Plan değişikliğinin gerekçesi, TOKİ'nin Aliağa'da dar ve orta gelirli vatandaşlara yönelik sosyal konut projesi olarak açıklanırken planlama alanı, Kültür Mahallesi'nde 1350 ada 33 ve 36 parseller, 1351 ada 11 parsel, 1352 ada 13 parsel ile 1355 ada üzerindeki çeşitli parselleri ve tescil harici alanları kapsıyor. TOKİ'nin hayata geçirmeyi hedeflediği projede konutların yanı sıra ulaşım bağlantıları, sosyal donatı alanları, teknik altyapı, eğitim ve ibadet alanları, yeşil alanlar, spor alanları, belediye hizmet ve ticaret alanlarının oluşturulması öngörülüyor. Böylece bölgede bütüncül bir yaşam alanı kurulması hedefleniyor.

ALİAĞA'NIN NÜFUSU 11 YILDA YÜZDE 33 ARTTI

Bakanlığın plan değişikliğine gerekçe gösterdiği başlıklardan biri de Aliağa'nın hızlı nüfus artışı oldu. Planlama raporunda, Aliağa için öngörülen planlama nüfusunun 160 bin kişi olduğu belirtildi. TÜİK verilerine göre ilçenin nüfusu 2014 yılında 83 bin 366 iken 2025 yılında 110 bin 892 kişiye yükseldi. Böylece Aliağa'nın nüfusu 11 yılda yaklaşık yüzde 33 arttı. Raporda ayrıca ilçe merkezinde yaklaşık 410 hektar büyüklüğünde kentsel gelişme alanı önerildiği ve bu alanların büyük bölümünde yapılaşmanın tamamlandığı ifade edildi.

İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KARŞI ÇIKMIŞTI

İzmir Büyükşehir Belediyesi, aynı bölgedeki daha önceki planlama çalışmalarıyla ilgili olarak 8 Aralık 2022 ve 13 Ocak 2023Aliağa'nın mevcut imarlı alanlarının öngörülen nüfus ihtiyacını karşılayacak kapasitede olduğunu belirtmişti. Belediyenin değerlendirmesinde, mevcut plan kapasitesine ve doluluk oranlarına ulaşılmadan tarım alanları ile doğal ve ekolojik koruma alanları üzerinde yeni gelişme alanları oluşturulmasının gerekli olmadığı vurgulanmıştı. Kentsel gelişmenin kontrolsüz ve sıçramalı biçimde yayılmasının önlenmesi gerektiğine dikkat çeken Büyükşehir Belediyesi, konut ve diğer kentsel kullanımlara yönelik ihtiyaçların öncelikle mevcut planlı alanlarda karşılanmasını savunmuştu. Büyükşehir Belediyesi ayrıca, üst ölçekli plan kararları, mevcut ve öngörülen nüfus, konut arzı ve doluluk oranları yeterince değerlendirilmeden mülkiyet esaslı parçacıl planlama yapılmasını eleştirmiş; bu yaklaşımın plan bütünlüğüne ve kamu yararına uygun olmadığı görüşünü bildirmişti.

TARIM DIŞI KULLANIM İZNİ VERİLDİ

Planlama alanının tarım arazisi niteliği de gerekçe raporunda ele alındı. İzmir İl Toprak Koruma Kurulu'nun 18 Temmuz 2025 tarihli ve 2025/18 sayılı kararı sonrasında, 6,1629 hektarlık alan için 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında tarım dışı kullanım izni süreci yürütüldü. Bakanlık makamının 7 Şubat 2026 tarihli oluru ile TOKİ tarafından imar planı yapılması amacıyla söz konusu alanın tarım dışı amaçla kullanılmasına uygunluk verildi. İzmir Orman Bölge Müdürlüğü de 2023 yılında verdiği kurum görüşlerinde planlamaya konu parsellerin orman sınırları dışında kaldığını bildirdi.

ZEMİN KOŞULLARI DA RAPORA GİRDİ

Plan değişikliği gerekçe raporunda dikkat çeken bir diğer başlık ise bölgenin jeolojik ve jeoteknik özellikleri oldu. Bakanlık tarafından 26 Haziran 2026 tarihinde onaylanan imar planına esas jeolojik-jeoteknik etüt raporunda, planlama alanının bir bölümünün stabilite sorunları, bir bölümünün şişme ve oturma riskleri, bir bölümünün ise dolgu alanları kapsamında değerlendirildiği belirtildi.

10 ARALIK'A KADAR ASKIDA KALACAK

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 20. maddesinde yer alan kamu yatırımları ve değişen verilere bağlı olarak planın güncellenmesi hükümleri doğrultusunda hazırlanan değişiklik, Bakanlık tarafından 6 Kasım 2026 tarihinde onaylandı. İzmir-Manisa Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda yaklaşık 52,8 hektarlık alanın tarım arazisi ve ağaçlandırılacak alan kullanımından kentsel gelişme alanına dönüştürülmesini içeren plan değişikliği, 11 Kasım-10 Aralık 2026 tarihleri arasında askıda kalacak.