İZKA'DAN ÇARPICI RAPOR... İZMİR'İN 'YABANCILARI' DA VERGİ VE MALİYETLER YÜZÜNDEN KAÇMAYI DÜŞÜNÜYOR...
SİNAN DOĞAN'IN ÖZEL HABERİ...
İzmir Kalkınma Ajansı’nın (İZKA) ildeki yabancı sermayeli yatırımları mercek altına aldığı araştırmasından ilginç sonuçlar çıktı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre İzmir’de bulunan 3 bin civarındaki yabancı sermayeli şirketten araştırmaya uygun 426’sından 69’unun temsilcileri ile yapılan görüşmede, firmaların tamamına yakını İzmir’de yatırım yapmaktan memnun olmalarına rağmen, önemli bir kısmı Türkiye’deki vergi ve yüksek maliyetler gibi genel sorunlardan dolayı yurtdışında başka ülkelere yönelmeyi düşünüyor.
"ÜÇ YILDA İKİ KEZ İNCELEMEYE MARUZ KALDIK"
İZKA’nın “İzmir’de Bulunan Yabancı Sermayeli Firmaların Yatırım Ortamını Değerlendirme Araştırması’nda bir yabancı firmanın yetkilisi, “Son üç yılda iki kez vergi incelemesine maruz kaldık ve bu süreç şirketler için büyük bir zaman ve kaynak kaybına yol açtı” dedi. Başka bir firmanın temsilcisi, “Yatırım teşvik belgelerindeki vergi avantajlarının azalması, yatırımcıların Türkiye’deki pozisyonlarını yeniden gözden geçirmelerine neden oluyor” görüşünü savundu.
YATIRIMLARINI GÖZDEN GEÇİRENLER VAR!
Yabancı sermayeli firmaların ülkeden çıkış kararlarının belirli işaretlere ve süreçlere bağlı olarak gerçekleştiği belirtilen raporda, çıkış riski, özellikle ekonomik istikrarsızlık, yüksek maliyetler ve rekabetçi avantajların kaybı gibi faktörlerin birleşmesiyle artıyor. Toplantıda bazı katılımcılar, Mısır, Malta veya Doğu Avrupa ülkeleri gibi alternatif pazarlarda, daha uygun maliyetlerin ve vergi teşviklerinin olduğunu ifade ederek Türkiye’deki yatırımlarını gözden geçirdiklerini belirtmişlerdir.
Araştırmada, İzmir’de yatırımın nedeni olarak "coğrafi konum" (yüzde 50,7) ve "ulaşım ve lojistik avantajları" (yüzde 37,7) yatırım kararında en çok etkili olan faktörler olarak belirlendi. Bununla birlikte altyapı eksiklikleri ve sanayi arazilerinin yetersizliği ile iş gücü eksikliği, bu avantajların tam anlamıyla kullanılmasını engelleyen en büyük sorunlar arasında yer alıyor.
Araştırmaya katılan firmaların yüzde 92,8’i İzmir'de yatırım yapmış olmaktan memnun. Firmaların yüzde 84,1'i, diğer yabancı firmalara İzmir'de yatırım yapmayı önereceğini belirtiyor. Firmaların önümüzdeki 1-5 yıl içindeki yatırım planları incelendiğinde yüzde 47,8'inin mevcut tesis kapasitesini artırmayı hedeflediği, yüzde 29'unun teknoloji ve inovasyon yatırımları yapmayı planladığı öğrenildi.
KAÇ YABANCI SERMAYELİ FİRMA OLDUĞUNU KİMSE BİLMİYOR!
Rapora göre İzmir’de uluslararası sermayeli firmaların kayıtları tutulmuyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre İzmir’de 3 bini aşkın yabancı sermayeli şirket olmasına rağmen, bunların ne kadarının aktif ne kadarının el değiştirip değiştirmediğinin bilinmediğini belirten rapora göre, İzmir’deki hiçbir kurumun bu konuda güncel ve doğrulanmış bir veri tabanı yok. Mevcut veriler de birbiriyle uyumsuz. Raporda, “Bu durum, yabancı yatırımların sistematik olarak izlenmesini ve bu konuda politikalar oluşturulmasını zorlaştırmaktadır” ifadesi kullanıldı.
YABANCI SERMAYE TEMSİLCİLERİ NE DİYOR?
Araştırmada, yabancı sermayeli firmaların temsilcileri şu görüşleri dile getiriyor:
"İzmir’de ciddi yatırımlar yapılması gerekiyor. Altyapının düzene girmesi için yollar ve liman bağlantılarının iyileştirilmesi şart”.
"Üretim esnasında oluşan atık suyun deşarjı bile sorun oluyor. Çevresel altyapıda ciddi eksiklikler var”.
"İzmir’de şu anda 40 dönüm üzerinde bir fabrika kurmak istiyorsanız yer bulmanız mümkün değil. Mutlaka İzmir'in dışına çıkmak zorundasınız”.
"Vergisel avantajların biraz daha negatife dönmesiyle burada da bir kayıp yaşıyoruz. Çünkü serbest bölgede bile artı yüzde 15 götürü vergi uygulanıyor”.
"Yatırım teşvik belgelerindeki vergi avantajlarının azalması, yatırımcıların Türkiye’deki pozisyonlarını yeniden gözden geçirmelerine neden oluyor”.
"Son üç yılda iki kez vergi incelemesine maruz kaldık ve bu süreç şirketler için büyük bir zaman ve kaynak kaybına yol açtı”.
"Türkiye ucuz işçilikle avantaj sağlarken artık bu avantajını tamamen kaybetti. İşçilik maliyetleri birçok ülkenin üzerine çıktı”.
"İyi bir kaynakçı, iyi bir operatör bulmak çok zor. İzmir’de böyle bir sorun var”.
"Manisa’dan çalışan taşımak zorunda kaldık çünkü İzmir’de yeterli iş gücü bulamıyoruz”.
"Kamu kurumlarının kapısını çalmazsanız onlar sizin kapınızı çalmıyorlar. Sürekli çalmanız lazım, zorlamanız lazım”.